Οι Πόλεμοι για το Ψωμί!

Η πείνα και ο υποσιτισμός είναι ένα διαρκές έγκλημα που συντελείται κατά της ανθρωπότητας. Το σύνδρομο της Μαρίας Αντουανέτας εξακολουθεί να πλήττει την άρχουσα τάξη, σε κάθε έκφανσή της, που έχει περάσει στην ιστορία με την φράση προς τους αθλίους των Παρισίων «δεν έχουν ψωμί, ας φάνε παντεσπάνι».

Στον 21ο αιώνα οι πόλεμοι θα γίνονται για το νερό. Πολύ πιθανόν. Αλλά έως ότου ξεσπάσουν αυτοί οι πόλεμοι, παρακολουθούμε σφοδρές κοινωνικές αναταραχές σε χώρες του Τρίτου Κόσμου για το ψωμί. Στην Αϊτή και την Αίγυπτο, στις δυο άκρες του κόσμου, οι άνθρωποι πεθαίνουν για το ψωμί που λείπει, για το στάρι και το ρύζι που ακριβαίνουν και γίνονται απρόσιτα.

Λίγους μήνες νωρίτερα, οι Ευρωπαίοι ξεσηκώνονταν για τον ίδιο λόγο. Οι Γάλλοι διαμαρτύρονταν για την αύξηση τιμής της μπαγκέτας και οι Ιταλοί ξεσηκώθηκαν κατά της ακρίβειας στο σπαγκέτι. Τι κοινό έχουν οι χορτάτοι Ευρωπαίοι με τους πεινασμένους του Τρίτου Κόσμου. Όλοι πλήττονται από τις υψηλές τιμές των βασικών ειδών διατροφής στις διεθνείς αγορές.

Η αναδιάρθρωση της αγροτικής παραγωγής, κυρίως υπέρ των βιοκαυσίμων, και η κερδοσκοπία επί των τιμών είναι οι βασικές αιτίες, σύμφωνα με όσα γράφονται στον διεθνή Τύπο. Τα δημητριακά ακολουθούν την τύχη του πετρελαίου και των μετάλλων, οι τιμές διαμορφώνονται βάσει προσδοκιών και προβλέψεων, βάσει της «ψυχολογίας» των αγορών που ορίζουν τη δική τους ζήτηση, πόρρω απέχουσα από τις πραγματικές ζητήσεις δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Το στάρι, ό,τι πιο υλικό και πραγματικό, άρρηκτα δεμένο με την εμφάνιση του ιστορικού ανθρώπου, δένεται με παράγωγα και σύνθετα χρηματιστηριακά προϊόντα, και εξαϋλώνεται. Μια σειρά πράξεων στο Χονγκ Κονγκ ή τη Νέα Υόρκη, μπορεί να αποφέρει μερικά δισ. κέρδη σε ευάριθμους κερδοσκόπους, και λιμοκτονία σε ολόκληρες ζώνες του πλανήτη.

Η αποδέσμευση των τιμών βασικών αγαθών από οποιονδήποτε έλεγχο πλήττει με σφοδρότητα καταρχάς τις φτωχές χώρες, όπως η Αίγυπτος λ.χ., όπου οι τιμές βασικών τροφίμων αυξάνονται κάθε μέρα, αλλά δεν αφήνει ανέπαφα και τα ασθενέστερα στρώματα στις ανεπτυγμένες χώρες.

Αυτή η απόσπαση του αγαθού από την υλικότητά του και ο μετασχηματισμός του σε άυλη εκχρηματισμένη αξία, η αποσύνδεση της οικονομίας από τη βιωτή, είναι πλέον ζήτημα κατεξοχήν γεωπολιτικό, κρίσιμο σε πλανητική κλίμακα. Η κερδοσκοπία, τελούμενη με όρους θρησκευτικού φανατισμού, απειλεί όχι μόνο τη συνοχή των κοινωνιών αλλά και την ίδια την επιβίωσή τους, γιατί συγκρούεται σφοδρά με την ανθρώπινη αίσθηση του πραγματικού. Το νερό, το στάρι, η ενέργεια, το περιβάλλον, το κλίμα, δεν μπορούν να υποταχθoύν στη λογική των παραγώγων και των subprimes.

Μαζί με την γενιά των 700 ευρώ φαίνεται ότι συνυπάρχει και αναπτύσσεται μια άλλη γενιά. Αυτή της εφήμερης και επίπλαστης αφθονίας. Μια γενιά που τα θέλει όλα εδώ και τώρα και κυρίως άκοπα. Μια γενιά που αναπαράγει τηλεοπτικά πρότυπα που εντυπωσιάζεται από την γκλαμουριά και θέλει και αυτή το μερίδιο της καθημερινής απόλαυσης στη χάι κοινωνία. Προσπαθεί να μιμηθεί τους έχοντες και κατέχοντες έστω και για μια μέρα, κάνοντας την μεγάλη ζωή χωρίς να κοιτά το αύριο και το λογαριασμό που αργά ή γρήγορα θα έλθει, και τότε θα είναι αργά ακόμη και για παντεσπάνι…Καλώ δε σε μία συλλογική, άμεση και ουσιαστική δράση που ξεπερνάει τη φιλανθρωπία προκειμένου να αποτραπεί μια καταστροφική πλανητικής εμβέλειας γι' αυτο και δε θα πρέπει να συμβιβαστούμε με τα φαινόμενα της φτώχειας.

Για την αντιμετώπιση των συνεπειών από την αύξηση των τιμών των τροφίμων η κομισιόν προτείνει:

1. Βραχυπρόθεσμα το τσεκάπ της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και η παρακολούθηση του λιανικού εμπορίου στο πλαίσιο της επισκόπησης της ενιαίας αγοράς σύμφωνα με τις αρχές του ανταγωνισμού και της εσωτερικής αγοράς. 2. Περισσότερα μακρρόθεσμα, να παρθούν πρωτοβουλίες για την νείσχυση της προσφοράς των γεωτργικών προϊόντων και την επισιτική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων της προώθησης αειφόρου κριτηρίων για τα βιοκαύσιμα στην Ε.Ε και διεθνώς, καθώς και της ενίσχυσης της γεωργικής έρευνας και της διάδοσης των γεωργικών γνώσεων, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.

3. Πρωτοβουλίες που να συμβέλλουν στην παγκόσμια προσπάθεια για την αντιμετώπιση των συνεπειών που έχουν αυξήσεις των τιμών για τους φτωχούς πληθυσμούς, όπως μια περισσότερο συντονισμένη διεθνής απόκριση στη διατροφική κρίση, ιδίως στο πλαίσιο του ΟΗΕ και της ομάδας G8, συνέχιση της πολιτικής ανοιχτού εμπορίου προσφέροντας στις φτωχότερες χώρες του πλανήτη πρόσβαση στην αγορά της Ε.Ε,

4. Ταχεία αντιμετώπιση των άμεσων βραχυπρόθεσμων ανθρωπιστικών αναγκών και στοχοθετημένη ανθρωπιστική βοήθεια υπέρ περισσότερο μακροπρόθεσμων σχεδίων με σκοπό την αναζωογόνηση της γεωργίας στις αναπτυσσόμενες χώρες.