Είδες η ΔΕΗ;

Από τον περασμένο αιώνα οι μελέτες που είχε κάνει η ΔΕΗ για την εξέλιξη της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος στη χώρα αποτύπωναν μια ετήσια αύξηση της τάξεως του 4% , λόγω αυξημένων ρυθμών ανάπτυξης, αλλά και λόγω «σύγχρονων τάσεων» στα νοικοκυριά – συστήματα κλιματισμού κ.λ.π, που πάει να πει , θα ’λεγε κανείς, ότι σε οποιαδήποτε άλλη στοιχειωδώς σοβαρή και υπεύθυνη χώρα, θα έπρεπε να υπάρχει και η ανάλογη προετοιμασία της υποδομής παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, ώστε να αντιμετωπιστεί σωστά η προβλεπόμενη αυξημένη ζήτηση. Έγιναν κάποια σχέδια επέκτασης και εκσυγχρονισμού των παραγωγικών μονάδων, υπήρξε συγκεκριμένος προβληματισμός, αλλά και συγκεκριμένη κινητικότητα προς την κατεύθυνση δημιουργίας νέων μονάδων τόσο από την ίδια τη ΔΕΗ ,που είχε το μονοπώλιο τότε, όσο και από ιδιώτες παραγωγούς, που θα ’μπαιναν έτσι κι αλλιώς στο παιχνίδι λόγω της κοινοτικής οδηγίας για την περιβόητη απελευθέρωση της ενέργειας.
Έκτοτε, μείναμε με τις μελέτες, οι λίγες νέες μονάδες παραγωγής λειτούργησαν μέχρι τα πρώτα χρόνια του νέου αιώνα, η τάση της κατανάλωσης παραμένει πάντα αυξητική, άρα στη χώρα έχουμε ένα ολοένα διογκούμενο πρόβλημα έλλειψης στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι διαγωνιστικές διαδικασίες για την εισαγωγή στο παραγωγικό κύκλωμα και ιδιωτών, κατά περίεργο τρόπο, πάγωσαν και πάντως καθυστέρησαν σε πολύ μεγάλο βαθμό, κυρίως λόγω των πιέσεων ,με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται στη νεοελληνική πραγματικότητα. Οι ιδιώτες παραγωγοί, εξασφάλισαν συγκεκριμένα επίπεδα της τιμής που θα αγόραζε από αυτούς η ΔΕΗ το ηλεκτρικό ρεύμα, επίπεδα ουσιωδώς μεγαλύτερα από τον μέσο όρο κόστους παραγωγής της δημόσιας επιχείρησης. Δηλαδή, με απλά λόγια,οι ιδιώτες παραγωγοί ήθελαν να εξασφαλίσουν με δεσμευτικές εκ των προτέρων συμφωνίες τα εκ των πωλήσεων έσοδά τους, που πάει να πει να ’χουν εξασφαλισμένο, σίγουρο κέρδος.
Από τις ιδιωτικές ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες που έγιναν με τις ως άνω προϋποθέσεις πώλησης του προϊόντος τους στη ΔΕΗ , στο πλαίσιο της «απελευθέρωσης της αγοράς στην ενέργεια», ορισμένες είναι ταυτόχρονα και καταναλωτές ηλεκτρικού ρεύματος για τις άλλες δραστηριότητές τους. Με τον τρόπο αυτό, είχαν εξασφαλίσει ένα απολύτως προνομιακό καθεστώς και αγόραζαν από τη ΔΕΗ το ρεύμα σε πολύ χαμηλές τιμές, συχνά κάτω του κόστους. Εξασφάλισαν την «άδεια παραγωγής» κατ’ αρχήν για «ιδίαν χρήση» του ρεύματος, στη συνέχεια στο πλαίσιο της «απελευθέρωσης της αγοράς» απαίτησαν και πέτυχαν το ρεύμα που παράγουν να το πωλούν στη ΔΕΗ. Παράλληλα επέμειναν, το ρεύμα που οι ίδιες καταναλώνουν να το προμηθεύονται από τη ΔΕΗ με χαμηλότερες τιμές. Και όταν το Δημόσιο ζήτησε αναπροσαρμογή των ειδικών τιμολογίων που απολάμβαναν, ξεκίνησαν δικαστικό αγώνα για να συνεχίσουν το προνομιακό καθεστώς που είχαν, αρνούμενες να δεχθούν την κάποια αύξηση που επέβαλε η ΔΕΗ. Αύξηση, πάντως, που και πάλι είχε ως αποτέλεσμα οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις να αγοράζουν το ρεύμα για τις δραστηριότητές τους σε πολύ φθηνότερη τιμή από εκείνη στην οποία οι ίδιες , ως παραγωγοί πλέον, πωλούσαν στη δημόσια επιχείρηση! Ωραία κατάσταση για την «απελευθέρωση της αγοράς»!
Παράλληλα, η ΔΕΗ υποχρεούται να μειώνει τη δική της παραγωγή για να αγοράζει ρεύμα από τους ιδιώτες παραγωγούς, στην «ελεύθερη αγορά»! ή ακόμη να αγοράζει και εισαγόμενο από το εξωτερικό ρεύμα, που εισήγαν οι «ιδιώτες παραγωγοί», οι οποίοι βρήκαν πιο συμφέρον να εισάγουν ρεύμα και να το πωλούν στην «κλεισμένη» τιμή προς τη ΔΕΗ! Τρέχα να βγάλεις άκρη, δηλαδή. Η μόνη άκρη που βγάζει κανείς, από όλο τούτο το ανορθολογικό «σύστημα», είναι αυτή των αριθμών: Η ΔΕΗ αγοράζει ρεύμα από τους ιδιώτες, πληρώνοντάς το μέχρι και 120 ευρώ τις 1.000 κιλοβατώρες, όταν η ίδια το πουλάει στη συνέχεια περίπου 100 ευρώ, κατά μέσο όρο, στην οικιακή κατανάλωση και πολύ λιγότερο στη βιομηχανική! Και το απλούστατο ερώτημα είναι: γιατί η ΔΕΗ να εξαιρεθεί της δυνατότητας κατασκευής δικών της ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων , όταν αποφασίστηκε η «απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας» και να μην μπει και αυτή στο «παιχνίδι» του ανταγωνισμού με τους ιδιώτες
Παράγουμε λιγότερο ρεύμα από όσο χρειαζόμαστε αν και ξέραμε πριν από 10 χρόνια πόσο ρεύμα θα χρειαζόμασταν, φθάνοντας με τις διάφορες «καντρίλιες» σε ό,τι αφορά το «απελευθερωμένο» καθεστώς της αγοράς η ΔΕΗ να το πληρώνει ακριβότερα από όσο το πουλάει. Τελικά η ΔΕΗ μας άλλαξε τα φώτα… Ενώ θα έπρεπε να αναδείξει το κοινωνικό της πρόσωπο, παραδίδεται οικιοθελώς στα ρετιρέ της Κηφισιάς.
Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς που η ΔΕΗ, από τα 293 εκατομμύρια ευρώ κέρδη που εμφάνισε το 2004, εμφάνισε το πρώτο εξάμηνο του 2008 ζημίες 112 εκατομμυρίων ευρώ και οι προβλέψεις που ανακοίνωσε για το δεύτερο εξάμηνο είναι χειρότερες αυτών του πρώτου. Αξίζει να σημειωθεί , ότι οι αυξήσεις των τιμολογίων των δύο τελευταίων χρόνων φθάνουν το 23,5%, προβάλλοντας πλέον, το διοικητικό must για την επιχείρηση. Μήπως είναι καιρός ,όπως την πιέζουν και οι εργαζόμενοι, να αναθεωρηθεί εκ βάθρων το παραγωγικό της πλάνο, οι δε περίεργες «ισορροπίες» που υπάρχουν μεταξύ αγοράς χονδρικής από τους ιδιώτες παραγωγούς και πώλησης λιανικής σε αυτούς να εξορθολογισθούν;